Βαγγέλης – ένα μουσικό ταξίδι
Ο Βαγγέλης γεννήθηκε στην Αγριά του Βόλου, μια παραθαλάσσια πόλη στην Ελλάδα. Το έμφυτο μουσικό του ταλέντο αναγνωρίστηκε ήδη από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Δύο χρόνια αργότερα, σε ηλικία μόλις έξι ετών, έδωσε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση, παίζοντας στο πιάνο δικές του συνθέσεις. Ήταν κάτι αξιοθαύμαστο για ένα μικρό παιδί χωρίς επίσημη μουσική εκπαίδευση.
Στα πρώτα εκείνα χρόνια, ο Βαγγέλης δεν αρκούνταν στο να παίζει απλώς μελωδίες· ήθελε να δημιουργήσει το δικό του, προσωπικό μουσικό ύφος. Είχε αφοσιωθεί στην ανακάλυψη νέων ήχων και στην κατανόηση της φύσης των θορύβων γύρω του. Το ταλέντο του δεν πέρασε απαρατήρητο από το σχολείο ή την οικογένειά του. Τον ενθάρρυναν ενεργά να καλλιεργήσει το φυσικό του χάρισμα και να φοιτήσει σε μουσική ακαδημία για επίσημη εκπαίδευση. Ωστόσο, ο νεαρός Βαγγέλης δεν ενδιαφερόταν να γίνει σπουδαίος πιανίστας ή διευθυντής ορχήστρας. Δεν είχε σκοπό να κάνει τη μουσική επάγγελμά του. Προτιμούσε να πειραματίζεται με νέους ήχους. Με το πέρασμα του χρόνου, ανέπτυξε σταθερά το δικό του, ξεχωριστό ύφος.
Ως έφηβος, είχε μια έμφυτη δίψα για μουσική γνώση. Ήθελε να ξεπεράσει κάθε όριο, ακόμη και τους περιορισμούς της ίδιας του της χώρας, της Ελλάδας.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 μετακόμισε στο Παρίσι για να σχηματίσει τους Aphrodite’s Child, ένα σημαντικό ελληνικό συγκρότημα progressive rock. Παράλληλα με τη δουλειά του στο συγκρότημα, ο Βαγγέλης δημιουργούσε μουσική για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Το 1970 άρχισε μια δημιουργική συνεργασία με τον θρυλικό σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Frédéric Rossif. Την περίοδο αυτή έγραψε μουσική για αρκετές ταινίες τέχνης και άγριας ζωής.
Το γνωστότερο από αυτά τα έργα ήταν η μουσική για την τηλεοπτική σειρά ντοκιμαντέρ άγριας ζωής L’Apocalypse des Animaux. Για το σάουντρακ, ο Βαγγέλης συνδύασε ένα πλαίσιο ηλεκτρονικών ήχων με ακουστικά όργανα. Η μουσική αποτέλεσε εξαιρετική ευκαιρία να αναπτύξει νέες δημιουργικές ιδέες, απαλλαγμένος από τις συνηθισμένες εμπορικές πιέσεις. Το έργο αποδείχθηκε ιδανικό πεδίο για να αναδείξει το ταλέντο του στη σύνθεση εκφραστικής μουσικής και στην ηλεκτρονική ενορχήστρωση που εφάρμοζε.
Οι φοιτητικές εξεγέρσεις του 1968 στο Παρίσι άφησαν βαθιά εντύπωση στον Βαγγέλη, καθώς τις έζησε από κοντά όταν έφθασε στην πόλη εν μέσω των διαδηλώσεων. Το 1972 δημιούργησε ένα άλμπουμ επηρεασμένο από εκείνα τα επαναστατικά γεγονότα. Το άλμπουμ παρουσιάστηκε ως ηχητικό ντοκιμαντέρ. Κατέγραψε τις άμεσες αντιδράσεις των ανθρώπων στους δρόμους, πλέκοντας ποιητικά αυτούς τους ήχους με συνθήματα και ονειρική μουσική.
Το 1973 κυκλοφόρησε το δεύτερο σόλο άλμπουμ του, με τίτλο «Earth». Το έργο, προσανατολισμένο στα κρουστά, είχε έντονα βυζαντινά στοιχεία και αντανακλούσε τη σχέση του Βαγγέλη με τις ρίζες του. Το άλμπουμ αναδείχθηκε μέσα από μια συναυλία στο θέατρο Olympia του Παρισιού, τον Φεβρουάριο του 1974. Η εκδήλωση επαινέθηκε ιδιαίτερα από τον Τύπο, καθώς ανέδειξε τη δεξιοτεχνία του Βαγγέλη σε πολλά διαφορετικά μουσικά όργανα.
Εκείνη την περίοδο ο Βαγγέλης άρχισε να αποκτά νέα αναγνώριση στη μουσική σκηνή. Έτσι, το 1975 αποφάσισε να μετακομίσει στο Λονδίνο. Εκεί ίδρυσε τα Nemo Studios, ένα μεγάλο εργαστήριο και στούντιο ηχογράφησης. Το εργαστήριο εκπλήρωσε μια παλιά του φιλοδοξία, προσφέροντάς του το περιβάλλον όπου μπορούσε να αναπτύσσει και να δοκιμάζει τις μουσικές του ιδέες. Επιτέλους, μπορούσε να συνθέτει χωρίς περιορισμούς ή όρια.
Το πρώτο στούντιο άλμπουμ που δημιουργήθηκε στα Nemo Studios είχε τον τίτλο «Heaven and Hell» και κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1975. Περιείχε μια χορωδιακή συμφωνία, συντεθειμένη εξ ολοκλήρου στα πλήκτρα. Περιλάμβανε επίσης κρουστά, ενώ όλα τα όργανα παίχτηκαν από τον Βαγγέλη. Στο άλμπουμ συμμετείχε ακόμη η καταξιωμένη Αγγλική Χορωδία Δωματίου.
Η μουσική παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Royal Albert Hall και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές. Όπως μεγάλο μέρος της μουσικής του Βαγγέλη, άντεξε στον χρόνο και εξακολουθεί να μνημονεύεται με ενθουσιασμό. Η κυκλοφορία του «Heaven and Hell» εξασφάλισε στον Βαγγέλη μια θέση στη διεθνή μουσική σκηνή και του χάρισε πολλές διακρίσεις.
Την ίδια χρονιά, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε επίσης τη μουσική του La Fête Sauvage του Frédéric Rossif, ενός κινηματογραφικού ντοκιμαντέρ άγριας ζωής που περιείχε μία από τις πρώτες γνωστές μορφές «world music», συνδυάζοντας αφρικανικούς ρυθμούς με σύγχρονη δυτική μουσική.
Η συνέχεια του «Heaven and Hell» ήταν το «Albedo 0.39», που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1976. Πρόκειται για ένα θεματικό άλμπουμ σχετικό με το σύμπαν, την προέλευσή του και τη γέννηση και τον θάνατο των άστρων. Ήταν ένα ταξίδι στην ανθρώπινη εξερεύνηση του διαστήματος.
Το 1977 ο Βαγγέλης επανακυκλοφόρησε τη μουσική της ταινίας ¿No Oyes Ladrar Los Perros?. Τη σκηνοθέτησε ο βραβευμένος κινηματογραφιστής François Reichenbach και βασίστηκε στο μυθιστόρημα του διακεκριμένου Λατινοαμερικανού συγγραφέα Juan Rulfo. Η ιστορία αφορούσε έναν φτωχό χωρικό που μετέφερε τον τραυματισμένο γιο του μέσα στο μεξικανικό τοπίο, αναζητώντας απεγνωσμένα έναν γιατρό.
Τον Δεκέμβριο του 1977 κυκλοφόρησε επίσης το επόμενο άλμπουμ, «Spiral». Ήταν εμπνευσμένο από την αρχαία ταοϊστική φιλοσοφία και διερευνούσε τη φύση του σύμπαντος που κινείται σε σπείρες. Το άλμπουμ ξεχειλίζει από αναρίθμητους εντυπωσιακούς ήχους. Περιείχε το αξέχαστο, εμβατηριακό κομμάτι «To the Unknown Man», για το οποίο ο Βαγγέλης τιμήθηκε με το βραβείο Midem International Instrumental of the Year 1978.
Τον Ιούλιο του 1978 ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το επόμενο άλμπουμ του, με τίτλο «Beaubourg». Το έγραψε με ανανεωμένη έμπνευση, έπειτα από μια επίσκεψη στο Centre Pompidou του Παρισιού. Το άλμπουμ συντέθηκε και ηχογραφήθηκε στα Nemo Studios, στο Λονδίνο. Το «Beaubourg» καλούσε τον ακροατή να προσεγγίσει τη μουσική με νέα ματιά, παραμερίζοντας τις προκαταλήψεις της δυτικής μουσικής.
Αργότερα την ίδια χρονιά, ο Βαγγέλης επέστρεψε μουσικά στις ρίζες του, συνεργαζόμενος με την Ελληνίδα ηθοποιό Ειρήνη Παπά στο άλμπουμ «Ωδές». Πρόκειται για μια συλλογή παραδοσιακών ελληνικών δημοτικών τραγουδιών. Το έργο έδωσε νέα ζωή σε αυτά τα παραμελημένα τραγούδια και τα επανασύνδεσε με το κοινό της σύγχρονης εποχής. Το άλμπουμ γνώρισε αμέσως επιτυχία στην Ελλάδα και κυκλοφόρησε διεθνώς την επόμενη χρονιά.
Το 1979 ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε επίσης το «Opéra Sauvage». Ήταν το ολοκληρωμένο άλμπουμ που αναπτύχθηκε από τη μουσική του για την τηλεοπτική σειρά ντοκιμαντέρ του Frédéric Rossif. Περιείχε επιβλητικές μελωδίες και βαθιές στοχαστικές στιγμές, παρουσιάζοντας έως τότε την πιο πλούσια συμφωνική πλευρά της μουσικής του Βαγγέλη.
Την άνοιξη του 1979 ο Βαγγέλης δημιούργησε ένα νέο στούντιο άλμπουμ με τίτλο «China». Τον γοήτευαν η χώρα και οι αρχαίες μουσικές της παραδόσεις. Το άλμπουμ τού επέτρεψε να ανακαλύψει ένα εντελώς νέο μουσικό τοπίο, προχωρώντας ακόμη περισσότερο τη συμφωνική σύνθεση ηλεκτρονικών και ακουστικών στοιχείων.
Επίσης το 1979, ο Βαγγέλης ξεκίνησε μια απρογραμμάτιστη αλλά γόνιμη συνεργασία με τον τραγουδιστή Jon Anderson. Οι δύο μουσικοί εργάστηκαν με άμεσο τρόπο και ολοκλήρωσαν μέσα σε λίγες ημέρες μια συλλογή αυτοσχεδιαστικών τραγουδιών, με ελάχιστες πρόσθετες ηχογραφήσεις. Τα τραγούδια κυκλοφόρησαν τον Ιανουάριο του 1980 με την ονομασία «Jon and Vangelis» και το άλμπουμ τιτλοφορήθηκε «Short Stories». Η συνεργασία γνώρισε μεγάλη απήχηση και έφερε επιτυχία και στους δύο καλλιτέχνες.
Τον Ιούνιο του 1980 κυκλοφόρησε ένα σινγκλ του Βαγγέλη με τίτλο «My Love», με το «Domestic Logic One» στη δεύτερη πλευρά. Το σινγκλ αποτέλεσε προάγγελο του επερχόμενου άλμπουμ «See You Later», που επρόκειτο να κυκλοφορήσει τον Ιούλιο. Το άλμπουμ αντιμετώπιζε σατιρικά το ζοφερό μέλλον της σύγχρονης κοινωνίας, θέτοντας ερωτήματα για την ίδια τη ζωή. Ο Βαγγέλης χρησιμοποίησε φωνητικές συμμετοχές προσκεκλημένων ερμηνευτών για να υπογραμμίσει τη βασική ιδέα του έργου.
Τον Σεπτέμβριο του 1980 ένα αμερικανικό επιστημονικό ντοκιμαντέρ προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση. Ήταν η τηλεοπτική σειρά Cosmos του Dr Carl Sagan. Η σειρά αναζωπύρωσε το γενικό ενδιαφέρον του κόσμου για την επιστήμη, κυρίως χάρη στον ήρεμο τρόπο με τον οποίο ο Sagan την παρουσίαζε στο ευρύ κοινό. Έκανε το θέμα πολύ πιο προσιτό στον απλό θεατή. Ένα από τα στοιχεία με τη μεγαλύτερη επιρροή ήταν το σάουντρακ. Η σειρά χρησιμοποίησε αποσπάσματα από τον υπάρχοντα μουσικό κατάλογο του Βαγγέλη, καλύπτοντας τα προηγούμενα οκτώ χρόνια της πορείας του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η μουσική του συνέβαλε στην παγκόσμια απήχηση του προγράμματος.
Το 1981 συνέθεσε μουσική για μια βρετανική ταινία χαμηλού προϋπολογισμού, σε σκηνοθεσία Hugh Hudson και παραγωγή David Puttnam. Βασιζόταν στην αληθινή ιστορία δύο Βρετανών δρομέων ταχύτητας που αγωνίστηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924. Οι δύο νέοι αθλητές έγιναν οι ταχύτεροι δρομείς στον κόσμο. Τους κινούσαν πολύ διαφορετικά κίνητρα και προέρχονταν από αντίθετα κοινωνικά περιβάλλοντα. Αρχικά η ταινία έλαβε ελάχιστη υποστήριξη από την κινηματογραφική βιομηχανία, όμως όταν προβλήθηκε στις αίθουσες κέντρισε με ενθουσιασμό τη φαντασία του κοινού.
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η αδιαμφισβήτητη επιτυχία της ταινίας οφειλόταν στο υπέροχα εμψυχωτικό της σάουντρακ. Η εμπνευσμένη μουσική του Βαγγέλη έδωσε στους χαρακτήρες μεγαλύτερες διαστάσεις και τους συνέδεσε συναισθηματικά με το κοινό. Η ταινία ήταν, βέβαια, οι Δρόμοι της Φωτιάς και σήμερα θεωρείται μια διαχρονική κινηματογραφική απόδοση του ηρωισμού και του αληθινού ολυμπιακού πνεύματος.
Τον Μάρτιο του 1981 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Chariots of Fire». Περιείχε αρκετά από τα εμπνευσμένα μουσικά θέματα της ταινίας. Ο Βαγγέλης ανέπτυξε στη συνέχεια αυτά τα θέματα σε ολοκληρωμένες συνθέσεις. Οι νέοι αυτοσχεδιασμοί του συμπλήρωσαν την ταινία και συνέβαλαν στην παγκόσμια επιτυχία της.
Τον Ιούλιο του 1981 ο Βαγγέλης και ο Jon Anderson κυκλοφόρησαν το δεύτερο συνεργατικό τους άλμπουμ με τραγούδια, «The Friends of Mr Cairo». Ήταν ένας φόρος τιμής στη μαγεία του κινηματογράφου και στη χρυσή εποχή των ταινιών. Το άλμπουμ περιείχε το «State of Independence», που σήμερα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια τους. Από την κυκλοφορία του και έπειτα, το τραγούδι διασκευάστηκε και ερμηνεύτηκε από πολλούς καταξιωμένους καλλιτέχνες.
Τον Οκτώβριο του 1981 ο Βαγγέλης έγραψε τη μουσική για το ντοκιμαντέρ του Frédéric Rossif σχετικά με τη ζωή του μεγάλου ζωγράφου Pablo Picasso, με τίτλο «Pablo Picasso Painter». Η ταινία είναι ένα κολάζ από συγκινητικές στιγμές στη ζωή του παγκοσμίου φήμης ζωγράφου. Ο Rossif είχε αρχίσει να εργάζεται πάνω στο σχέδιο τριάντα χρόνια νωρίτερα, όταν είχε γνωρίσει προσωπικά τον Picasso. Ήταν η τρίτη μουσική του Βαγγέλη για έργο του Rossif εμπνευσμένο από μεγάλους ζωγράφους. Είχαν προηγηθεί έργα για τους Georges Mathieu και Georges Braque.
Τον Νοέμβριο του 1981 ο Jon και ο Βαγγέλης κυκλοφόρησαν ένα αυτοτελές σινγκλ με τίτλο «I’ll Find My Way Home». Ηχογραφήθηκε μέσα σε ένα βράδυ και κυκλοφόρησε αμέσως. Ανέβηκε με επιτυχία στα βρετανικά charts και έφθασε στην πρώτη δεκάδα. Το άλμπουμ «The Friends of Mr Cairo» επανακυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1982 ώστε να συμπεριλάβει το εξαιρετικό «I’ll Find My Way Home», το οποίο τελικά έγινε μια αξέχαστη επιτυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Τον Φεβρουάριο του 1982 ο Βαγγέλης έγραψε το σάουντρακ για την πολυβραβευμένη ταινία Missing του Έλληνα σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά, με πρωταγωνιστές τους Jack Lemmon και Sissy Spacek. Η ταινία αφηγούνταν μια αληθινή πολιτική ιστορία και κέρδισε πολλά διεθνή κινηματογραφικά βραβεία. Η μουσική υπογράμμιζε την οδύνη της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου μέσα σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αναταραχής. Ανέδειξε μια ακόμη πλευρά του Βαγγέλη και την ικανότητά του να αποδίδει το ακατέργαστο ανθρώπινο συναίσθημα, κάτι που φάνηκε ιδανικά στο συγκινητικό κεντρικό θέμα της ταινίας.
Μέχρι το 1982 οι Δρόμοι της Φωτιάς είχαν ήδη καθιερωθεί ως ταινία μεγάλης επιρροής, συναρπάζοντας θεατές σε όλο τον κόσμο. Το βράδυ της 29ης Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στο Λος Άντζελες η απονομή των Βραβείων Όσκαρ. Η ταινία απέσπασε τέσσερα Όσκαρ, ανάμεσά τους και το βραβείο για τη λαμπρή μουσική του Βαγγέλη. Η διάκριση αποτέλεσε σημαντική αναγνώριση της μουσικής του ιδιοφυΐας. Ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης που δημιούργησε μια πλήρη ορχηστρική μουσική για μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά όργανα. Μετά την τελετή, το σινγκλ «Chariots of Fire» ανέβηκε σταδιακά στα αμερικανικά charts δημοφιλούς μουσικής. Τελικά, τόσο το άλμπουμ όσο και το σινγκλ έφθασαν στην πρώτη θέση.
Το 1982 συνέθεσε τη μουσική για την ταινία επιστημονικής φαντασίας Blade Runner του Ridley Scott, η οποία έκανε πρεμιέρα στα τέλη του καλοκαιριού της ίδιας χρονιάς. Η ταινία ήταν μια ελεύθερη διασκευή του μυθιστορήματος Do Androids Dream of Electric Sheep? του διακεκριμένου Αμερικανού συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Philip K. Dick. Η μουσική του Βαγγέλη συμπλήρωσε αρμονικά τις δυνατές εικόνες και τη συναρπαστική αφήγηση. Διεύρυνε την ακουστική εμπειρία, φέρνοντας τον θεατή πιο κοντά στο όραμα του Ridley Scott. Αν και αρχικά η ταινία δεν σημείωσε επιτυχία στο box office, σήμερα αποτελεί διαχρονικό κλασικό έργο και έκτοτε τιμάται από κριτικούς και φίλους της επιστημονικής φαντασίας σε όλο τον κόσμο.
Το τρίτο άλμπουμ με τραγούδια των Jon και Βαγγέλη, «Private Collection», κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1983. Ήταν έως τότε η πιο εκλεπτυσμένη και στοχαστική δουλειά τους. Το άλμπουμ υποστηρίχθηκε από το σινγκλ «And When the Night Comes» και, λίγους μήνες αργότερα, από το «He Is Sailing». Στη δεύτερη πλευρά του τελευταίου υπήρχε το σπάνιο κομμάτι «Song Is».
Την ίδια χρονιά, ο Βαγγέλης έγραψε το σάουντρακ για την ιαπωνική ταινία Antarctica, σε σκηνοθεσία Koreyoshi Kurahara. Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στις ιαπωνικές αίθουσες τον Ιούλιο του 1983. Βασιζόταν στην αληθινή ιστορία μιας επιστημονικής αποστολής στην Ανταρκτική το 1958. Εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, η ομάδα αναγκάστηκε να επιστρέψει, αφήνοντας πίσω τα σκυλιά που έσερναν τα έλκηθρα να επιβιώσουν μόνα τους στον Νότιο Πόλο.
Ο Βαγγέλης δεν αρκέστηκε ποτέ στη σύνθεση μουσικής μόνο για τον κινηματογράφο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 άρχισε να γράφει μουσική για το μπαλέτο και τη σκηνή. Δημιούργησε τη μουσική για το μπαλέτο R B Sque, που παρουσιάστηκε υπέρ της Διεθνούς Αμνηστίας. Τη χορογραφία επιμελήθηκε ο Wayne Eagling για τη Royal Ballet School και η παράσταση δόθηκε στο Theatre Royal, Drury Lane.
Ο Βαγγέλης έγραψε επίσης μουσική για την παράσταση της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας Ηλέκτρα, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη και με πρωταγωνίστρια την Ειρήνη Παπά. Το έργο παρουσιάστηκε στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.
Τον Ιούνιο του 1984, ο Βαγγέλης συνέθεσε τη μουσική για την κινηματογραφική μεταφορά του Mutiny on the Bounty, σε σκηνοθεσία Roger Donaldson και με πρωταγωνιστές τους Anthony Hopkins και Mel Gibson. Η ταινία απέδιδε με ιστορική ακρίβεια την ανταρσία στο διαβόητο HMS Bounty. Η ιστορία ξετυλιγόταν μέσα από διαδοχικές αναδρομές, καθώς ο πλοίαρχος Bligh αφηγούνταν τη δοκιμασία του στο στρατοδικείο. Η μουσική φανερώνει την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση του Βαγγέλη στη δημιουργία ενός σύγχρονου σάουντρακ για μια ταινία εποχής. Οι έντονες συμφωνικές ενορχηστρώσεις αντανακλούν με αμεσότητα την ταραχώδη πορεία του πλοίου και την κλιμακούμενη ένταση ανάμεσα στο πλήρωμα και τους αξιωματικούς.
Η επιτυχία της μουσικής του Βαγγέλη στον κινηματογράφο δεν τον απομάκρυνε από τις προσωπικές του αναζητήσεις και την εξερεύνηση της μουσικής. Το επόμενο έργο του αφορούσε τον κύκλο της ζωής και τη Μητέρα Φύση. Ήταν το πρώτο προσωπικό του άλμπουμ έπειτα από τρία χρόνια: το «Soil Festivities», που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1984. Η μουσική εκφράζει την αλληλεπίδραση της φύσης με τους μικροσκοπικούς ζωντανούς οργανισμούς της και αποτυπώνει με ακρίβεια τις αιφνίδιες και δραματικές μεταβολές της. Το άλμπουμ επαινέθηκε από τους γνώστες της μουσικής, οι οποίοι το θεώρησαν αριστούργημα, παρότι συγκαταλέγεται αναμφίβολα στα λιγότερο προσιτά έργα του Βαγγέλη.
Ο Βαγγέλης συνέχισε τη συνεργασία του με τον κινηματογραφιστή Frédéric Rossif και, τον Δεκέμβριο του 1984, έγραψε τη μουσική για την ταινία άγριας ζωής Sauvage et Beau. Η μουσική αποπνέει παιχνιδιάρικη διάθεση και προσδίδει ιδιαίτερη γοητεία στα ζώα του Rossif, τα οποία κινηματογραφήθηκαν στο φυσικό τους περιβάλλον. Η ταινία προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες όλης της Ευρώπης.
Τον Φεβρουάριο του 1985 κυκλοφόρησε το «Invisible Connections», ως συνέχεια του «Soil Festivities». Ενώ το «Soil Festivities» εστίαζε στη φύση σε μικροσκοπικό επίπεδο, το «Invisible Connections» πρότεινε μια ακόμη βαθύτερη εξερεύνηση, στον κόσμο των στοιχειωδών σωματιδίων. Έστρεφε την προσοχή σε έναν κόσμο αόρατο με γυμνό μάτι, απαλλαγμένο από ανθρώπινα συναισθήματα, όπου το πέρασμα του χρόνου δεν γίνεται αντιληπτό.
Έναν μήνα αργότερα, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Mask», με τη μουσική του εξερεύνηση να ανέρχεται από το στοιχειώδες σε έναν κόσμο πιο οικείο στον άνθρωπο. Το άλμπουμ πραγματευόταν τη μάσκα, ένα πανάρχαιο αντικείμενο που χρησιμοποιούνταν για απόκρυψη ή ψυχαγωγία. Η μουσική, με τη συμμετοχή της Αγγλικής Χορωδίας Δωματίου, είναι γεμάτη λαμπρές στοχαστικές στιγμές, ενισχυμένες από εξαίσιες φωνητικές ενορχηστρώσεις.
Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, έγραψε τη μουσική για το δεύτερο μπαλέτο του, Frankenstein: The Modern Prometheus. Το μπαλέτο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Royal Opera House του Λονδίνου από το Royal Ballet. Τη χορογραφία επιμελήθηκε ο διευθυντής του θιάσου, Wayne Eagling, ενώ τα εντυπωσιακά κοστούμια σχεδίασε ο διακεκριμένος δημιουργός μόδας David Emanuel.
Το 1986, ο Βαγγέλης ολοκλήρωσε τη δεύτερη συνεργασία του με την Ελληνίδα ηθοποιό Ειρήνη Παπά. Η συλλογή ελληνικών τραγουδιών είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά από την ηθοποιό στη Βενετία την προηγούμενη χρονιά και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα με τον τίτλο «Ραψωδίες».
Την ίδια χρονιά, το ντοκιμαντέρ Cosmos του αστρονόμου Dr Carl Sagan ανανεωνόταν ενόψει της επαναπροβολής του στην τηλεόραση. Η πρώτη μετάδοση του Cosmos, το 1980, είχε αντλήσει μουσική από τον ήδη υπάρχοντα κατάλογο του Βαγγέλη. Αυτή τη φορά ο συνθέτης συμμετείχε ενεργά, παρουσιάζοντας τις αρχικές του συνθέσεις υπό νέο πρίσμα και δημιουργώντας μια ισχυρή ατμόσφαιρα. Συνέβαλε επίσης σε ένα εντυπωσιακό νέο εναρκτήριο θέμα για το Cosmos, που απέδιδε ιδανικά το ανθρωπιστικό μήνυμα του ντοκιμαντέρ.
Το καλοκαίρι του 1986, ο Βαγγέλης ταξίδεψε στο Λος Άντζελες. Εκεί συνέθετε σε ένα φορητό keyboard που είχε εγκαταστήσει στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του. Σε αυτό έγραψε την τρίτη του σύνθεση για το Royal Ballet, με τίτλο «Beauty and the Beast», η οποία επρόκειτο να παρουσιαστεί για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο. Το μπαλέτο διέθετε πλούσια σκηνικά του Jan Michel Pienkowski. Ο Βαγγέλης έδωσε επίσης μια σπάνια σόλο συναυλία στο Royce Hall του UCLA, αυτοσχεδιάζοντας πάνω σε πολλές γνωστές συνθέσεις του χωρίς τη βοήθεια μαγνητοταινιών ή προγραμματισμένων μερών.
Έπειτα από 13 χρόνια, τα θρυλικά Nemo Studios του Λονδίνου έκλεισαν τις πόρτες τους. Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο Βαγγέλης μπορούσε να διατηρεί μια περιορισμένη εκδοχή του μεγάλου στούντιο ηχογράφησής του, όχι μεγαλύτερη από ένα μικρό γραφείο. Αυτή η διάταξη τού έδινε τη δυνατότητα να μετακινείται και να ταξιδεύει σε ολόκληρο τον κόσμο, εξακολουθώντας παράλληλα να ηχογραφεί μουσική καθημερινά, όπου κι αν βρισκόταν.
Το πρώτο άλμπουμ που γράφτηκε μετά την εποχή των Nemo Studios ήταν το «Direct», το οποίο κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1988. Αποτελούνταν από μια πολύχρωμη συλλογή λεπτών συμφωνικών συνθέσεων. Η μουσική του «Direct» ρέει αβίαστα και αποπνέει αισιοδοξία για τη ζωή. Η κυκλοφορία αυτή σηματοδότησε μια νέα αρχή για τον Βαγγέλη, μεταφέροντας τις πειραματικές του αναζητήσεις στον ήχο προς την επόμενη δεκαετία.
Τον Ιούλιο του 1989 κυκλοφόρησε η συλλογή «Themes», μια αναδρομή σε 20 χρόνια κινηματογραφικής μουσικής του Βαγγέλη. Περιλάμβανε έως τότε ανέκδοτα αποσπάσματα από τα Blade Runner, The Bounty και Missing. Το άλμπουμ σύστησε εκ νέου τη μουσική του Βαγγέλη σε ένα νέο κοινό και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές.
Κατά την παραμονή του στη Ρώμη, όπου είχε ταξιδέψει για να γράψει τη μουσική της ταινίας Francesco, ο Βαγγέλης συνέθεσε αυθόρμητα μια σειρά έργων στη σουίτα του ξενοδοχείου του. Οι ηχογραφήσεις αποτύπωναν μια ολόκληρη ημέρα έντονης ζωής στην πόλη, από την αυγή έως το σούρουπο. Το άλμπουμ ενσωμάτωνε ποικίλα ηχητικά δείγματα της καθημερινότητας, επιτρέποντας στον ακροατή να φανταστεί πως βρισκόταν εκεί, καθώς η μουσική δημιουργούσε ζωντανές εικόνες της πόλης. Κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το 1990, με τον απλό τίτλο «The City».
Τον Μάιο του 1991, ο Βαγγέλης ήταν ένα από τα επίσημα μέλη της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών. Λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο, οι Jon and Vangelis κυκλοφόρησαν την τέταρτη συνεργασία τους, με τίτλο «Page of Life». Η νέα αυτή συλλογή τραγουδιών επανέφερε το ντουέτο στο προσκήνιο. Το single «Wisdom Chain» συνοδευόταν από τη σπάνια σύνθεση «Sing With Your Eyes».
Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, παρουσίασε μια συναυλία στο αρχαίο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. Αφιερωμένη στις τέχνες, την ποίηση και τη λογοτεχνία, η συναυλία φιλοξένησε τους Alan Bates, Fanny Ardant και τη σοπράνο Μαρκέλλα Χατζιάνο.
Επίσης το 1991, συνέθεσε μουσική για τα κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ του παγκοσμίου φήμης εξερευνητή των θαλασσών Jacques Cousteau. Ο Cousteau είχε ακόμη ετοιμάσει ειδικά μια ταινία με μουσική του Βαγγέλη για τη Διάσκεψη Κορυφής της Γης, η οποία θα πραγματοποιούνταν στο Ρίο ντε Τζανέιρο το 1992. Η ταινία προειδοποιούσε τους παρευρισκόμενους αξιωματούχους για την οικολογική καταστροφή του πλανήτη. Επισήμαινε τον ανησυχητικό ρυθμό της κλιματικής αλλαγής και, ακόμη σημαντικότερα, τη βαθιά φτώχεια που επικρατούσε σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το 1992, ο Βαγγέλης συνέθεσε μουσική για την παράσταση της Μήδειας που σκηνοθέτησε η Nuria Espert, με πρωταγωνίστρια την Ειρήνη Παπά. Συνέθεσε επίσης το σάουντρακ για τη σκοτεινή ερωτική ιστορία Bitter Moon του Roman Polanski, με τους Kristin Scott Thomas και Hugh Grant.
Επίσης το 1992, ακριβώς μία δεκαετία αφότου ο Βαγγέλης έγραψε τη μουσική του Blade Runner, ο σκηνοθέτης Ridley Scott τού ζήτησε να συνθέσει για το επόμενο έπος του, 1492: Conquest of Paradise. Θέμα της ταινίας ήταν μία από τις πλέον διάσημες μορφές της ιστορίας, ο Χριστόφορος Κολόμβος. Η κυκλοφορία της συνέπεσε με την 500ή επέτειο του πρώτου ταξιδιού του Κολόμβου στον Νέο Κόσμο. Ο Βαγγέλης δημιούργησε ατμοσφαιρική μουσική, η οποία ενίσχυσε τον συνολικό χαρακτήρα της ταινίας. Το σάουντρακ απέδιδε μια αίσθηση ευγένειας, τις διαψευσμένες ελπίδες και φιλοδοξίες του πληρώματος, καθώς και το ταξίδι προς νέες ανακαλύψεις.
Στη διάρκεια της εξαιρετικά παραγωγικής συνθετικής του πορείας, ο Βαγγέλης έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις και τίτλους. Μία όμως αξίζει ιδιαίτερη μνεία: ο τίτλος του Ιππότη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων. Του απονεμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία το 1992 για τη σημαντική προσφορά του στις τέχνες.
Τον Ιούλιο του 1994, το πολυαναμενόμενο σάουντρακ του Blade Runner έγινε για πρώτη φορά διαθέσιμο στο ευρύ κοινό, συμπίπτοντας με την επανακυκλοφορία της ταινίας. Ο Βαγγέλης συμπεριέλαβε κομμάτια που είχαν αρχικά ηχογραφηθεί για την ταινία, αλλά είχαν έως τότε παραλειφθεί. Ήταν ένα άλμπουμ φτιαγμένο με ιδιαίτερη φροντίδα, αντάξιο της αφήγησης και των καθοριστικών στιγμών αυτής της εμβληματικής ταινίας.
Σε όλη τη λαμπρή σταδιοδρομία του, ο Βαγγέλης απέφευγε να προωθεί ενεργά τη μουσική του. Έδινε ελάχιστες συνεντεύξεις και περιόριζε τις προσωπικές του εμφανίσεις στα μέσα ενημέρωσης. Πίστευε ότι η μουσική του έπρεπε να γίνεται αποδεκτή για τη δική της αξία και ότι δεν είχε ανάγκη από μαζική προβολή.
Μερικές φορές, ωστόσο, η απρόσμενη προβολή προέρχεται από τις πιο απίθανες πηγές. Το 1995, ο Βαγγέλης γνώρισε μία από τις πιο εντυπωσιακές εμπορικές επιτυχίες του, όταν ένας Γερμανός πυγμάχος χρησιμοποίησε το «1492: Conquest of Paradise» ως μουσική εισόδου. Η μουσική ενθουσίασε το κοινό και σύντομα η δημοτικότητά της εξαπλώθηκε στο ραδιόφωνο, όπου άρχισε να μεταδίδεται τακτικά. Έτσι, η μουσική του Βαγγέλη έφθασε σε ένα ευρύ κοινό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το θέμα κυκλοφόρησε τελικά ως single στην Ευρώπη και σημείωσε τεράστια επιτυχία. Στη Γερμανία έγινε το single με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στην ιστορία των charts.
Ανάλογη ήταν η πορεία του άλμπουμ, το οποίο απέκτησε πιστοποιημένους χρυσούς και πλατινένιους δίσκους σε περισσότερες από 20 χώρες. Το «Conquest of Paradise» έχει έκτοτε καθιερωθεί ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύγχρονα ορχηστρικά έργα, επισκιάζοντας συχνά άλλες γνωστές συνθέσεις του Βαγγέλη.
Στα τέλη του 1995, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το υποβλητικό «Voices», το οποίο για πρώτη φορά πρόσθεσε την ανθρώπινη φωνή στη μουσική του. Το άλμπουμ περιλάμβανε αισθαντικά τραγούδια, γεμάτα καθηλωτικές νυχτερινές ενορχηστρώσεις, και έδωσε δύο singles: το σαγηνευτικό ομώνυμο «Voices» και το μυστηριώδες «Ask the Mountains». Το δεύτερο περιλάμβανε επίσης το σπάνιο τραγούδι «Slow Piece».
Λίγους μήνες αργότερα, το 1996, ο Έλληνας σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής ζήτησε από τον Βαγγέλη να γράψει μουσική για την ταινία του Καβάφης. Επρόκειτο για ένα πορτρέτο της ζωής του σύγχρονου Έλληνα ποιητή Κωνσταντίνου Π. Καβάφη. Η ιστορία παρουσιαζόταν ως όνειρο, μέσα από το νεκροκρέβατο του Καβάφη. Με ελάχιστους διαλόγους, βασιζόταν κυρίως στην απαγγελία της ποίησής του και στη μουσική δεξιοτεχνία του Βαγγέλη για να προωθήσει την αφήγηση. Η ταινία παρουσιάστηκε σε πολλά διακεκριμένα κινηματογραφικά φεστιβάλ και ο Βαγγέλης έλαβε δύο τιμητικές διακρίσεις για τη μουσική.
Το άλμπουμ που ακολούθησε το «Voices» είχε τίτλο «Oceanic». Εμπνευσμένο από την αγάπη του Βαγγέλη για τους όμορφους ωκεανούς της Γης, κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1996. Εξερευνά το μυστήριο των υποβρύχιων κόσμων και αποτυπώνει το όνειρο ενός ταξιδιού προς μακρινούς λιμένες. Το «Oceanic» παρουσίασε τη συμφωνική δημιουργία του Βαγγέλη στην καλύτερη εκδοχή της.
Επίσης το 1996, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε την αναδρομική συλλογή «Portraits». Περιλάμβανε δύο έως τότε ανέκδοτα κομμάτια: μια έξοχη χορωδιακή προσαρμογή του παλαιότερου κλασικού έργου του «Hymn» και το εναρκτήριο θέμα από την ταινία Sauvage et Beau του Frédéric Rossif.
Το 1997, ο Βαγγέλης αποδέχθηκε ανάθεση από την οργανωτική επιτροπή της Αθήνας για να οργανώσει, να σκηνοθετήσει και να ενορχηστρώσει την τελετή έναρξης του 6ου Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου της IAAF, που θα πραγματοποιούνταν τον Αύγουστο. Το Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας μεταμορφώθηκε σε ένα εντυπωσιακό θέαμα φωτός, εικόνων, μουσικής και χορού. Την τελετή παρακολούθησαν 60.000 θεατές, ενώ μεταδόθηκε τηλεοπτικά σε εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αυτή ήταν η πρώτη σκηνοθετική εργασία του Βαγγέλη. Συνέθεσε επίσης την εμψυχωτική μουσική που συνόδευσε ορισμένα μέρη της τελετής. Επιπλέον, ο μεγάλος συνθέτης έκανε μια σύντομη προσωπική εμφάνιση, ερμηνεύοντας το «Chariots of Fire» σε πιάνο με ουρά.
Ο ζωγράφος του 16ου αιώνα Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, γνωστός ως El Greco, είχε ασκήσει βαθιά επιρροή στον Βαγγέλη. Όταν πληροφορήθηκε ότι η Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα επιθυμούσε διακαώς να αποκτήσει τον πίνακα του El Greco με τον Άγιο Πέτρο, ηχογράφησε ένα άλμπουμ ως φόρο τιμής στον καλλιτέχνη. Είχε τίτλο «A Tribute to El Greco», κυκλοφόρησε σε μόλις 3.000 αντίτυπα και διατίθετο αποκλειστικά από την Πινακοθήκη. Τα έσοδα από τις πωλήσεις συνέβαλαν στη χρηματοδότηση και υποστήριξη του σκοπού της. Το 1998, το άλμπουμ κυκλοφόρησε εμπορικά με τον απλό τίτλο «El Greco». Η μουσική φανέρωνε μια πιο γαλήνια και εσωστρεφή πλευρά του Βαγγέλη. Οι στοχαστικές ποιότητές της έγιναν δεκτές με ενθουσιασμό, ενώ στο άλμπουμ συμμετείχαν ο διακεκριμένος Έλληνας τενόρος Κωνσταντίνος Παλιατσάρας και η Ισπανίδα σοπράνο Montserrat Caballé.
Το 1999 ανατέθηκε στον Βαγγέλη να δημιουργήσει τη μουσική που θα συνόδευε την αποκάλυψη του επίσημου εμβλήματος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Έναν χρόνο αργότερα, το 2000, επιλέχθηκε ως καλλιτεχνικός διευθυντής για την παράδοση της Ολυμπιακής σημαίας στο Σίδνεϊ.
Το αναδρομικό άλμπουμ «Reprise 1990-1999» κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1999. Παρουσίαζε κορυφαίες στιγμές του έργου του Βαγγέλη σε μια αδιάλειπτη συλλογή συνθέσεων, ανάμεσά τους το έως τότε ανέκδοτο θέμα της ταινίας Bitter Moon και η σύνθεση «Psalmus Ode».
Στις 28 Ιουνίου 2001, ο κόκκινος πλανήτης Άρης βρισκόταν πιο κοντά στη Γη από όσο είχε βρεθεί για περισσότερο από μία δεκαετία. Τότε ο Βαγγέλης παρουσίασε τη διαστημική χορωδιακή συμφωνία «Mythodea» στο Ολυμπιείο, στην Αθήνα. Ήταν η πρώτη συναυλία αυτού του είδους που πραγματοποιήθηκε στον ιερό αρχαίο χώρο. Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας NASA, η οποία επέλεξε τη μουσική του για να συνοδεύσει την αποστολή Mars Odyssey. Στη συναυλία, η μουσική του Βαγγέλη ερμηνεύθηκε από τις παγκοσμίου φήμης σοπράνο Kathleen Battle και Jessye Norman, με τη συμμετοχή της London Metropolitan Orchestra και της Εθνικής Χορωδίας της Αθήνας. Μετά τη συναυλία, η Γαλλική Δημοκρατία απένειμε στον Βαγγέλη τον τιμητικό τίτλο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής για την υποδειγματική προσφορά του στις τέχνες και τον πολιτισμό. Η συναυλία καταγράφηκε και κυκλοφόρησε αργότερα σε βίντεο. Κυκλοφόρησε επίσης το άλμπουμ «Mythodea: Music for the NASA Mission: 2001 Mars Odyssey».
Επίσης το 2001, ο Βαγγέλης επέστρεψε στη θεατρική μουσική, συνθέτοντας για την παραγωγή μιας κλασικής ελληνικής τριλογίας από την Ειρήνη Παπά. Έγραψε ακόμη τη μουσική για την εκδοχή της Τρικυμίας του William Shakespeare που σκηνοθέτησε ο Ούγγρος György Schwajda και παρουσιάστηκε στη Βουδαπέστη.
Για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου της FIFA του 2002, που συνδιοργάνωσαν η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, ο Βαγγέλης συνέθεσε τον επίσημο ύμνο. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Busan κατά την τελετή της τελικής κλήρωσης στην πόλη, την 1η Δεκεμβρίου 2001. Η ορχηστρική εκδοχή περιλάμβανε παραδοσιακά κορεατικά όργανα και απέπνεε ένα αίσθημα παγκόσμιας ενότητας και βαθύ πάθος για το παιχνίδι.
Το ενδιαφέρον του Βαγγέλη για τις τέχνες δεν περιορίστηκε ποτέ αποκλειστικά στη μουσική σύνθεση. Από την παιδική του ηλικία είχε επίσης πάθος για τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Το 2003 αποφάσισε να παρουσιάσει για πρώτη φορά τα έργα του στο κοινό και συμφώνησε να εκτεθούν 70 πίνακές του στο πλαίσιο της Μπιενάλε της Βαλένθια, στην Ισπανία. Μετά την επιτυχία της έκθεσης «Vangelis Pintura», έργα του παρουσιάστηκαν σε πολλές αξιόλογες αίθουσες τέχνης ανά τον κόσμο. Αυτό δεν ήταν το μοναδικό επίτευγμά του το 2003: κυκλοφόρησε επίσης ένα βιβλίο με ορισμένα από τα καλύτερα έργα του, με τον απλό τίτλο Vangelis.
Την ίδια χρονιά, ο Βαγγέλης έλαβε το Μετάλλιο Δημόσιας Υπηρεσίας της NASA, σε αναγνώριση της εξαιρετικής συμβολής του στο όραμα του οργανισμού. Το μετάλλιο αποτελεί την υψηλότερη τιμή που μπορεί να απονείμει η NASA σε πρόσωπα εκτός της αμερικανικής κυβέρνησης.
Τον Οκτώβριο, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το «Odyssey - The Definitive Collection». Το άλμπουμ γιόρταζε τη λαμπρή μουσική του σταδιοδρομία, που εκτεινόταν σε περισσότερα από 30 χρόνια. Η συλλογή περιλάμβανε ορισμένα από τα γνωστότερα έργα του και οδηγούσε τον ακροατή σε ένα μαγικό ταξίδι στον χρόνο. Περιείχε επίσης δύο νέα κομμάτια: τη νέα σύνθεση «Celtic Dawn» και το κύριο θέμα από την ταινία Καβάφης.
Το 2004, ο Βαγγέλης ανέλαβε τη σύνθεση της μουσικής για την επική ταινία Alexander του σκηνοθέτη Oliver Stone. Η ταινία αφηγούνταν τη ζωή του νεαρού Μακεδόνα βασιλιά, ο οποίος τον 4ο αιώνα π.Χ. δημιούργησε μια αχανή αυτοκρατορία. Η μουσική σηματοδότησε την επιστροφή του Βαγγέλη στη σύνθεση για μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή, έπειτα από διακοπή 12 χρόνων.
Το 2007, ο Έλληνας σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής ζήτησε από τον Βαγγέλη να γράψει τη μουσική για την ταινία El Greco. Η ταινία αφορούσε τη ζωή του αναγεννησιακού ζωγράφου του 16ου αιώνα, αρχίζοντας από την αναχώρησή του από την πατρίδα του, την Κρήτη, σε αναζήτηση καλλιτεχνικής ελευθερίας. Εξερευνούσε το φωτεινό έργο του ζωγράφου, το οποίο συχνά τον έφερνε σε αντιπαραθέσεις, αλλά τελικά τον οδήγησε στη φήμη. Το καταληκτικό μουσικό θέμα χάρισε στον Βαγγέλη νέα αναγνώριση, ενισχύοντας το ήδη μακροχρόνιο κύρος του ως συνθέτη βαθιά συγκινητικής κινηματογραφικής μουσικής. Τον Οκτώβριο, η ταινία προβλήθηκε στις ελληνικές αίθουσες. Προσέλκυσε αριθμό θεατών που αποτέλεσε ρεκόρ για τον ελληνικό κινηματογράφο και παρέμεινε στην κορυφή του box office για έναν ολόκληρο χρόνο.
Τον Δεκέμβριο του 2007, η διαχρονική καλτ ταινία Blade Runner του Ridley Scott επανακυκλοφόρησε για την 25η επέτειό της, προσεκτικά αποκατεστημένη για την ψηφιακή εποχή. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και η τριπλή συλλογή CD με τη μουσική του Βαγγέλη, με τίτλο «Blade Runner Trilogy».
Τον Μάιο του 2008, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών απένειμε στον Βαγγέλη επίτιμο διδακτορικό τίτλο και τον ανακήρυξε ομότιμο καθηγητή. Η διάκριση τού απονεμήθηκε για την εξαιρετική συμβολή του στη μουσική παιδεία των Ελλήνων και για τη διάδοση του μηνύματος του Ελληνισμού σε ολόκληρο τον κόσμο.
Τον Δεκέμβριο του 2008, ο Βαγγέλης συνέβαλε στα εναρκτήρια και καταληκτικά θέματα της πολωνικής ταινίας Swiadectwo, ενός ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ μέσα από τα μάτια του καρδιναλίου Stanislaw Dziwisz.
Στις 11 Δεκεμβρίου 2011, το κράτος του Κατάρ προσκάλεσε τον Βαγγέλη να συλλάβει, να σχεδιάσει και να σκηνοθετήσει την τελετή έναρξης του υπαίθριου αμφιθεάτρου ελληνικού ρυθμού στην Katara, καθώς και να συνθέσει τη μουσική της. Κάτω από την πανσέληνο, κοντά στον Αραβικό Κόλπο, τη συναυλία του Βαγγέλη με τίτλο «Hope» παρακολούθησαν πολλοί ηγέτες και αξιωματούχοι που συμμετείχαν στο 4ο Ετήσιο Φόρουμ της Συμμαχίας των Πολιτισμών των Ηνωμένων Εθνών, στη Ντόχα. Στη συναυλία συμμετείχαν η σοπράνο Angela Gheorghiu και ο τενόρος Roberto Alagna, ενώ τον φωτιστικό σχεδιασμό επιμελήθηκε ο αείμνηστος Γερμανός καλλιτέχνης Gert Hof.
Το 2014, ο Βαγγέλης συνέθεσε τη μουσική για το Crépuscule des ombres (Twilight of Shadows), σε σκηνοθεσία του Αλγερινού κινηματογραφιστή Mohamed Lakhdar-Hamina, ο οποίος είχε κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1975. Με φόντο τον πόλεμο της Αλγερίας, η ταινία ακολουθούσε έναν Γάλλο στρατιώτη που αρνήθηκε να εκτελέσει έναν Αλγερινό αγωνιστή της ελευθερίας· οι δύο άνδρες κατέφυγαν μαζί στην έρημο.
Τον Σεπτέμβριο του 2016, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το «Rosetta», ένα νέο στούντιο άλμπουμ εμπνευσμένο από την ομώνυμη αποστολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Το διαστημόπλοιο είχε ταξιδέψει στο Διάστημα για περισσότερα από δέκα χρόνια προτού φθάσει στον κομήτη 67P/Churyumov–Gerasimenko, όπου η διαστημοσυσκευή Philae προσεδαφίστηκε τον Νοέμβριο του 2014. Το άλμπουμ συνέχισε τη διά βίου γοητεία που ασκούσε το Σύμπαν στον Βαγγέλη, ακολουθώντας παλαιότερα έργα όπως τα «Albedo 0.39» και «Mythodea».
Τον Ιούνιο του 2018, ο Βαγγέλης συνέθεσε το «The Stephen Hawking Tribute» για την επιμνημόσυνη τελετή του καθηγητή Stephen Hawking στο Αβαείο του Westminster. Η μουσική περιλάμβανε την ίδια τη φωνή του Hawking και, κατά τη διάρκεια της τελετής, μεταδόθηκε στο Διάστημα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, μέσω του επίγειου σταθμού του στο Cebreros της Ισπανίας, με κατεύθυνση προς την πλησιέστερη γνωστή μαύρη τρύπα στη Γη. Ήταν ένας συγκινητικός φόρος τιμής που συνέδεσε τον μεγάλο επιστήμονα με το Σύμπαν, στη μελέτη του οποίου είχε αφιερώσει τη ζωή του.
Τον Ιανουάριο του 2019, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το «Nocturne: The Piano Album». Η συλλογή περιλάμβανε νέες συνθέσεις, μαζί με νέες ερμηνείες ορισμένων από τα πιο γνωστά θέματά του, ανάμεσά τους μουσική από τα Chariots of Fire και Blade Runner. Οι ενορχηστρώσεις είχαν ως επίκεντρο το πιάνο με ουρά, συνοδευόμενο από έγχορδα και γκλοκενσπίλ.
Τον Μάρτιο του 2019, η χορευτική παραγωγή The Thread παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Sadler’s Wells του Λονδίνου, με μουσική του Βαγγέλη και χορογραφία του Russell Maliphant. Η παράσταση μετέφερε τον παραδοσιακό ελληνικό χορό σε ένα σύγχρονο πλαίσιο, με φωτισμούς του Michael Hulls και κοστούμια της Mary Katrantzou.
Αργότερα το 2019, ο Βαγγέλης συνέθεσε πρωτότυπη μουσική για την επίδειξη της συλλογής Άνοιξη/Καλοκαίρι 2020 της Mary Katrantzou, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 3 Οκτωβρίου στον αρχαίο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Η εκδήλωση τίμησε την 30ή επέτειο της ΕΛΠΙΔΑΣ, του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με Καρκίνο, και συγκέντρωσε πόρους για το έργο του.
Τον Σεπτέμβριο του 2021, ο Βαγγέλης κυκλοφόρησε το «Juno to Jupiter», ένα άλμπουμ εμπνευσμένο από την αποστολή Juno της NASA και την εξερεύνηση του Δία. Στο άλμπουμ συμμετείχε η σοπράνο Angela Gheorghiu, η οποία είχε εμφανιστεί στη συναυλία «Hope» του Βαγγέλη στο Κατάρ δέκα χρόνια νωρίτερα, ενώ περιλάμβανε ήχους από την εκτόξευση και την αποστολή του Juno.
Τον Σεπτέμβριο του 2022, το ντοκιμαντέρ Nuclear Now του Oliver Stone παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας με τον αρχικό του τίτλο, Nuclear. Ο Βαγγέλης συνέθεσε τη μουσική για την ταινία, η οποία εξέταζε την πυρηνική ενέργεια και τον πιθανό ρόλο της στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η ταινία κυκλοφόρησε ευρύτερα στις κινηματογραφικές αίθουσες το 2023.
Τον Οκτώβριο του 2023, το Ίδρυμα Ευγενίδου παρουσίασε το We Are Stardust στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο της Αθήνας. Η παραγωγή, σε σύλληψη και αφήγηση του επίτιμου διευθυντή του Πλανηταρίου Διονύση Σιμόπουλου, περιλάμβανε έως τότε ανέκδοτη μουσική του Βαγγέλη και αναδρομή σε 20 χρόνια παραγωγών του Πλανηταρίου.
Όταν δημιουργεί μια νέα σύνθεση, ο Βαγγέλης προσπαθεί να συλλάβει τη μουσική χωρίς την επίδραση της λογικής ή την πιθανότητα αλλοίωσης ή, όπως το διατύπωσε ο ίδιος ο μεγάλος συνθέτης: «Η σκέψη είναι εργαλείο ανάλυσης και, επομένως, δεν μπορεί να είναι εργαλείο δημιουργίας».
Σε αυτό βρίσκεται η αληθινή ουσία των μουσικών δημιουργιών του Βαγγέλη. Όταν συνθέτει, χάνεται ολοκληρωτικά στη στιγμή, χρησιμοποιώντας τον νου και τα χέρια του για να δημιουργήσει τις συνθέσεις του.
Όταν κλήθηκε να εξηγήσει από πού προέρχεται αυτή η ανεξάντλητη πηγή μελωδιών, ο Βαγγέλης είπε: «Πιστεύω ότι οι μελωδίες βρίσκονται παντού γύρω μας, στο Διάστημα. Βρίσκονται στη φύση. Λουζόμαστε στον ήχο και είτε τον ακούμε είτε όχι. Αν κάνουμε τον εαυτό μας δεκτικό, έρχεται σε εμάς. Δεν είμαι παρά ένα ραντάρ που λαμβάνει ένα μήνυμα από τις σφαίρες».
Η πολυσχιδής πορεία του Βαγγέλη έχει ακολουθήσει πολλές απρόσμενες κατευθύνσεις, όμως η μουσική του έχει επιδράσει σε μεγάλο βάθος. Εμπνέει, ανυψώνει και θεραπεύει την ανθρωπότητα, ενώ έχει διευρύνει τα όρια της συμβατικής μουσικής. Στα χρόνια που έρχονται, ο Βαγγέλης αναμφίβολα θα αναγνωριστεί ως ένας από τους σπουδαιότερους συνθέτες του 21ου αιώνα.
Άλλες σχετικές ενότητες
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
Επιστροφή στην κεντρική ιστοσελίδα
Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ BLADE RUNNER
Η μουσική του Βαγγέλη για την ταινία Blade Runner
ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΕΝΟΣ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ
Μια ματιά στα Nemo Studios του Βαγγέλη
